Dlaczego? Po co? Czemu to służy? To podstawowe pytania jakie można zadać osobom, które używają zegarki z pomiarem tętna.

Otóż wiele jest odpowiedzi na te pytania. W zależności od specyfiki sportu, od przygotowania przedsezonowego, przez trening właściwy, aż na roztrenowaniu kończąc, w każdym z powyższych etapów ważne jest monitorowanie. Do tego też właśnie celu bieżącego służą zegarki z funkcją HR.

Jak wygląda taki zestaw? Otóż oprócz zegarka, który posiada wbudowany system odbioru danych na określonej częstotliwości, dołączany jest pasek – nadajnik – którego wewnętrzna część winna przylegać bezpośrednio do ciała na klatce piersiowej, poniżej lini środkowoobojczykowej lub sutkowej. Producenci zalecają uprzednio lekko zwilżyć (np. poślinić), aby odczyt był dokładniejszy. Tyle o samym sprzęcie.

Dlaczego tętno w treningu, rekreacji, bądź sporcie odrywa tak ważną rolę? W tej właśnie chwili potrzebnych jest nam kilka kluczowych informacji. Najważniejszymi dwoma parametrami tętna mierzonymi jest tętno spoczynkowe (HR min) oraz tętno maksymalne (HR max).

Jeżeli chodzi o pierwszy z nich to sam czas, kiedy go określamy dla wielu naukowców oraz fizjologów jest różny. Jedni twierdzą, iż najwłaściwszym jest moment przebudzenia. Kolejni zaś, kiedy wykonywane są bardzo słabo obciążające organizm czynności. Średnia takiego tętna u ludzi, w zależności od wieku, waha się pomiędzy: 100 uderzeniami/min u dzieci, przez 85 – młodzież, 70 – dorosłych, aż na 60 u osób starszych. Poprzez odpowiednie wytrenowanie, tętno spoczynkowe może osiągnąć poziom nawet poniżej 30 uderzeń/min.

Tętno maksymalne oraz jego wartość dla osób rekreacyjnie uprawiających sport jest ściśle ustalony metodą rachunkową: 220 minus wiek osoby. Tak jak przy tętnie spoczynkowym u sportowców, możliwe jest wytrenowanie większych wartości aniżeli dozwolone w/w metodą.

Najważniejszym, w zależności od rodzaju treningu, obciążeń, częstotliwości, sposobu, długości wykonywanego wysiłku oraz efektów jakie chcemy uzyskać, jest zakres tętna maksymalnego. Dzięki temu możemy przedstawić kilka z nich (stref), służących do uzyskania zupełnie różnych efektów:

1. ok. 50 – 60% HRmax REGERACJA / KOMPENSACJA; procesy tlenowe (aerobowe), możliwie długi czas trwania wysiłku, działania mające na celu uzdrowienie organizmu i wzmocnionego akcentu dbałości o ciało, a nie wytrenowania;

2. ok. 60 – 70% HRmax WYTRZYMAŁOŚĆ; procesy tlenowe (aerobowe), niska intensywność, działania głównie mające na celu spalanie tłuszczów, aż 85 % spalonych kalorii pochodzi z tłuszczów;

3. ok. 70 – 80% HRmax INTENSYWNA WYTRZYMAŁOŚĆ; procesy tlenowe (aerobowe), bardzo ważny zakres, w którym rozwija się wydolność płuc, mięśnia sercowego, spalane są na równi kalorie z tłuszczów i węglowodanów;

4. ok. 80 – 90% HRmax ROZWÓJ; procesy tlenowe (aerobowe) i beztlenowe (anaerobowe), zakres z pogranicza wydolności tlenowej i beztlenowej, skuteczny do rozwoju siły, szybkości, wytrzymałości, czas ograniczony do maksymalnie godziny, zazwyczaj w okresie bezpośrednio przed startami;

5. ok. 90 – 100% HRmax BEZTLENOWA; procesy beztlenowe (anaerobowe), tylko kilka minut, zazwyczaj stosowany w treningu interwałowym (metodą przerywaną).

Po takiej dawce wiadomości zapewne każdy już wie jak istotne i ważne jest monitorowanie na bieżąco tętna podczas wykonywanych ćwiczeń. W dzisiejszych czasach w zegarkach można ustawić sobie daną strefę, w której chcemy się poruszać. W momencie, kiedy ją przekroczymy, bez konieczności spoglądania na tarcze, ostrzegać nas o tym będzie sygnał dźwiękowy. Ciekawostka: na polskim rynku dostępne są zegarki dodatkowo z funkcją GPS, co pozwala np. na określenie tętna w trakcie poruszania się po trasie giganta, slalomu, itp.

Pozdrawiam
Łukasz Kotuchna

O Autorze

Sportowiec. Zawodnik AZS AWF Katowice, student AWF Katowice. Drużynowy Akademicki Mistrz Polski 2009 w slalomie i gigancie. Zajął 4. miejsce w Akademickich Mistrzostwach Polski 2009 w gigancie. Był czwarty w Międzynarodowych Akademickich Mistrzostwach Polski 2009 w slalomie.

Podobne posty

  • JakubGG

    Nareszcie! Tyle czasu czekałem na jakiś wpis kołtiego i w koncu sie doczekałem. Dziekuję Ci za Twoje mądrości, jestes dla mnie autorytetem nie tylko w sprawach narciarstwa ale od dzisiaj rowniez zegarków HR !

  • mikolaj

    „Tętno maksymalne oraz jego wartość dla osób rekreacyjnie uprawiających sport jest ściśle ustalony metodą rachunkową: 220 minus wiek osoby.”

    liczylem na troche bardziej profesjonalne podejscie do problemu. Artykul co najwyzej na poziomie notki w wyborczej.

    • Mikołaju masz rację w tym zagadnieniu. Podałem tylko najprostszą, najbardziej powszechną oraz najczęściej stosowaną, ale też najmniej dokładną metodę.
      W uzupełnieniu dodam iż metodą dokładniejszą obliczeniową jest metoda zaproponowana przez Sally Edwards, tj:
      Kobiety: HRmax = 210 – 0.5 ● wiek – 0.022 ● waga
      Mężczyźni: HRmax = 210 – 0.5 ● wiek – 0.022 ● waga + 4
      W najbliższym czasie wątek tętna w treningu (obliczania bezpośredniego również) zostanie jeszcze poruszony i opublikowany, także zapraszam do śledzenia skifighters.pl